Vajinal mantar enfeksiyonu belirtileri ve ayırıcı tanısı

Vajinal mantar enfeksiyonu, halk arasında vajina mantarı adıyla bilinen ve kadın sağlığı polikliniklerinde en sık dile getirilen şikayetlerden biridir. Tabloyu tanımlayan üç bulgu vardır: ısrarlı kaşıntı, yanma hissi ve beyaz, lor benzeri bir akıntı. Buna karşılık aynı bölgede ortaya çıkan her kaşıntı mantar değildir; bakteriyel vajinoz ve trikomonas da benzer şikayetlerle gelir, ancak farklı tablolardır ve farklı yaklaşım gerektirir. Bu ayrım, bu yazının en önemli başlığıdır.

Aşağıda mantar enfeksiyonunun neden geliştiğini, hangi bulgularla seyrettiğini, hangi tablolarla karıştığını, tanının nasıl netleştirildiğini ve tekrarlayan şikayetlerde nelerin araştırıldığını bulacaksınız. Ateş, karın ağrısı, kanlı ya da kötü kokulu akıntı veya gebelikte yeni başlayan kanama, su gelmesi ve ağrı söz konusuysa beklemeden değerlendirilmeniz gerekir; bu bulguları Gecikmeden başvurulması gereken bulgular başlıklı bölümde topladık. Gebelikte ve üreme tedavisi sürecinde neden kendi başına ilaç kullanılmaması gerektiğini ayrıca ele aldık. Burada bilinçli olarak hiçbir ilaç adı, ilaç grubu, doz ya da evde uygulama tarifi verilmemektedir; bunlar muayene sonrasında hekiminizin seçeceği başlıklardır. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini almaz.

Vajinal mantar enfeksiyonu nedir?

Vajinal mantar enfeksiyonu, Candida adı verilen maya türlerinin vajinada ve dış genital bölgede aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan bir tablodur. Burada yanıltıcı olan nokta şudur: bu mayalar pek çok kadının vajinasında hiçbir şikayet yaratmadan, az sayıda ve sessizce bulunur. Yani sorun mikrobun varlığı değil, dengenin bozulmasıdır. Denge bozulduğunda maya hücreleri çoğalır, vajina ve vulva derisinde iltihabi bir yanıt başlar ve kaşıntı ile yanma tablonun ön planına geçer.

Vajina kendi dengesini büyük ölçüde laktobasil adı verilen bakterilerle ve bu bakterilerin yarattığı asidik ortamla korur. Asidik ortam, maya ve bazı bakterilerin aşırı çoğalmasını sınırlar. Antibiyotik kullanımı, hormonal değişiklikler, kan şekerinin yüksek seyretmesi ya da bölgenin uzun süre nemli kalması bu dengeyi bozabilir. Enfeksiyonun neden belirli dönemlerde tekrarladığını anlamak için önce bu denge mantığını kavramak gerekir, çünkü tedavi kadar tetikleyiciyi bulmak da önemlidir.

Bir noktayı baştan netleştirmek gerekir: vajinal mantar enfeksiyonu bir temizlik eksikliği göstergesi değildir ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında sınıflandırılmaz. Cinsel ilişki tabloyu tetikleyebilir ya da şikayetleri artırabilir; enfeksiyon tipik olarak dışarıdan alınan bir mikropla değil, zaten var olan mayanın çoğalmasıyla gelişir. NHS, daha seyrek olarak cinsel ilişki sırasında aktarılabildiğini de belirtir. Bu ayrım hem gereksiz suçluluk duygusunu hem de gereksiz tedavileri önler. Bulgularınızın kaynağını ve tedavi gerekliliğini değerlendirecek olan, sizi muayene eden hekiminizdir.

Tipik belirtiler: kaşıntı, yanma ve lor benzeri akıntı

Vajinal mantar enfeksiyonunun en ayırt edici özelliği kaşıntıdır. Kaşıntı yalnızca vajina içinde değil, dış genital bölgede, yani vulvada da hissedilir; gün içinde dalgalanır ve pek çok kadında akşam saatlerinde ya da yatakta sıcaklıkla birlikte artar. Kaşıntıya sıklıkla yanma hissi eklenir. İdrar yaparken dışa doğru bir yanma, cinsel ilişki sırasında kuruluk ve rahatsızlık, derinin kızarması ve bazen yüzeysel çatlaklar tabloyu tamamlar. Mantar enfeksiyonu belirtileri arasında şikayetin şiddeti kişiden kişiye belirgin biçimde değişir.

• Vulvada ve vajina girişinde ısrarlı kaşıntı, sıklıkla akşam ve gece artar
• Beyaz, kokusuz, lor ya da süzme peynir kıvamında akıntı
• İdrar yaparken ya da cinsel ilişki sırasında yanma ve rahatsızlık
• Vulva derisinde kızarıklık, hafif şişlik, bazen yüzeysel çatlaklar
• Akıntı bazen krem kıvamında, bazen sulu ve az miktarda olabilir
• Kötü koku beklenen bir bulgu değildir; varlığı başka bir tabloyu düşündürür

Beklemeyin: 38 derece ve üzerinde ateş, alt karın ya da kasık ağrısı, kanlı akıntı veya gebelikte kanama, su gelmesi ya da karın ağrısı varsa aynı gün bir sağlık kuruluşuna başvurun. Bu bulguları aşağıda Gecikmeden başvurulması gereken bulgular başlığı altında ayrıntılı olarak topladık.

Akıntının her zaman klasik lor görünümünde olmadığını bilmek önemlidir. Bazı kadınlarda akıntı hiç artmaz ve tek şikayet kaşıntıdır; bazılarında ise akıntı sulu ve silik görünür. Bu nedenle tanı yalnızca akıntının görünümüne dayanarak konulamaz. Aynı şekilde kaşıntının tek başına bulunması da her zaman mantarı göstermez; cilt hastalıkları, temizlik ürünlerine bağlı tahriş, alerjik reaksiyonlar ve menopoza bağlı incelme çok benzer bir tablo yaratabilir. Bu olasılıkların ayrımını muayene ile birlikte hekiminiz yapar.

Akıntının kokusu ve görünümü neyi anlatır?

Bu tabloda en çok merak edilen ayrıntı kokudur ve bu, klinik olarak yerinde bir sorudur. Mantar enfeksiyonunda akıntı tipik olarak kokusuzdur ya da çok hafif bir maya kokusu taşır. Belirgin, balık benzeri, özellikle cinsel ilişki sonrasında ya da adet döneminde artan bir koku varsa akla ilk gelen tablo mantar değil bakteriyel vajinozdur. Yeşilimsi sarı, bol, kimi zaman köpüklü ve kötü kokulu bir akıntı ise trikomonas açısından değerlendirilmesi gereken bir bulgudur.

Renk tek başına yol gösterici değildir, çünkü normal akıntı da gün içinde ve döngü boyunca renk ve kıvam değiştirir; iç çamaşırında kuruduğunda sararabilir. Dolayısıyla akıntıyı tek bir özelliğiyle değil bir bütün olarak değerlendirmek gerekir: miktarı, kıvamı, kokusu, kaşıntı ile birlikte olup olmadığı ve ne zaman başladığı. Akıntının rengine göre nelerin akla geldiğini vajinal akıntı renkleri ve anlamları yazısında ayrıca ele aldık. Bu beş başlığı not ederek muayeneye gitmek, hekiminizin doğru ayrımı yapmasını belirgin biçimde kolaylaştırır.

Hangi tablolarla karışır: bakteriyel vajinoz ve trikomonas

Vajinal enfeksiyon belirtileri üç sık tabloda büyük ölçüde örtüşür; bu sebeple ayrım yalnızca şikayete bakılarak yapılamaz. Bakteriyel vajinozda ön planda koku ve akıntı vardır, kaşıntı sıklıkla hafiftir ya da hiç yoktur. Trikomonasta kaşıntı ve yanma olabilir, ancak akıntı genellikle bol, kötü kokulu ve kimi zaman köpüklüdür. Mantar enfeksiyonunda ise kaşıntı baskındır ve kötü koku beklenmez. Üç tablonun aynı kişide bir arada bulunabileceğini de eklemek gerekir. Bir sınırı daha baştan belirtmek gerekir: bakteriyel vajinozu olan kadınların önemli bir bölümü hiçbir şikayet tanımlamaz ve trikomonas olgularının önemli bir bölümü de belirtisiz seyreder. Bu nedenle şikayetin olmaması bu tabloların bulunmadığını göstermez; tablonun netleşmesi muayene ve gerektiğinde laboratuvar incelemesiyle olur.

Tablodaki ayrımlar yön gösterir, tanı koymaz. Özellikle daha önce benzer bir şikayet yaşamış kadınlar kendi tanılarını koyma eğiliminde olur ve bir bölümü yanılır; çünkü aynı kaşıntı farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Şikayetiniz ilk kez ortaya çıktıysa ya da tekrarlıyorsa, tabloyu muayene ve gerektiğinde basit laboratuvar incelemeleriyle netleştirmek doğru yoldur. Kendi tanınızı koyup tedaviye başlamak, şikayet geçmediğinde hangi tablonun gerçekten var olduğunu anlamayı da güçleştirir.

Bu ayrım neden önemli?

Ayrım önemlidir, çünkü üç tablo birbirinden farklı ilaç gruplarıyla ele alınır. Mantara etkili bir tedavi bakteriyel vajinozu düzeltmez; bakteriye yönelik bir tedavi de mantarı geçirmez, hatta bazı kadınlarda florayı etkileyerek mantar şikayetini tetikleyebilir. Yanlış seçim yalnızca zaman kaybı değildir: şikayet sürerken kişi tedavi aldığını düşünür, gerçek neden gecikir ve bölge tahriş olduğu için tablo daha da karışık hale gelir.

İkinci neden, bu tabloların sonuçlarının farklı olmasıdır. Trikomonas cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur; yeniden bulaşmayı önlemek için eşin de tedavi edilmesi gerekir. Tedavi edilmediğinde pelvik enflamatuvar hastalık, dış gebelik, kısırlık ve HIV bulaş riskinde artış gibi ciddi sonuçlar doğurabilir; bu nedenle yeşilimsi, kötü kokulu akıntıda değerlendirmeyi ertelememek gerekir. Bakteriyel vajinoz ise gebelikte ve bazı jinekolojik girişimler öncesinde ayrıca ele alınan bir durumdur. Mantar enfeksiyonu çoğu kadında rahatsız edici ama sınırlı bir tablodur. Aynı kaşıntının arkasında bu kadar farklı sonuçlar olabileceği için, tedaviye kendi başınıza karar vermek yerine değerlendirmeyi hekiminize bırakmak gerekir.

Üçüncü neden sık gözden kaçar: kaşıntının nedeni her zaman enfeksiyon değildir. Ped, ıslak mendil, kokulu sabun ve çamaşır deterjanına bağlı tahriş, vulva derisinin kendine özgü hastalıkları, menopozla gelen incelme ve kan şekeri yüksekliği benzer şikayet yaratır. Tekrarlayan ve geçmeyen kaşıntıda bu başlıklar da gözden geçirilir. Bu nedenle yine mantar oldum cümlesi, muayeneyi gereksiz kılan bir cümle değildir.

Vajinal mantar enfeksiyonunu tetikleyen etkenler

Tekrarlayan şikayetlerde tetikleyici arayışı değerlendirmenin bir parçasıdır. En sık karşılaşılan tetikleyici antibiyotik kullanımıdır: antibiyotik, hedeflediği bakterinin yanında vajinada koruyucu görev yapan laktobasilleri de azaltır ve maya için uygun bir ortam bırakır. Bu sebeple bir antibiyotik kürünün ardından kaşıntı başlaması rastlantı değildir. İkinci sık başlık kan şekeri kontrolüdür; şeker hastalığı olan ve kan şekeri yüksek seyreden kadınlarda enfeksiyon daha sık ve daha inatçı olabilir.

• Antibiyotik kullanımı ve kürün hemen ardından gelen dönem
• Şeker hastalığında kan şekerinin yüksek seyretmesi
• Gebelik ve belirgin hormonal değişiklik dönemleri
• Bağışıklığı baskılayan hastalıklar ve bağışıklığı baskılayan tedaviler
• Dar, sentetik ve nemli kalan giysiler, ıslak mayo ya da terli spor kıyafetiyle uzun süre kalmak
• Vajinal duş, kokulu sabun, parfümlü ped ve ıslak mendil kullanımı
• Hormon içeren tedavilerde ve korunma yönteminde yapılan değişiklikler

Kan şekeri başlığı özellikle önemlidir, çünkü tekrarlayan mantar enfeksiyonu bazı kadınlarda henüz bilinmeyen bir şeker yüksekliğinin ilk işareti olabilir. İnsülin direnci ve şeker metabolizmasının üreme sağlığı ile ilişkisini insülin direnci ve doğurganlık yazısında ayrıca ele aldık. Vajinal duş ise yaygın bir yanlıştır: vajina kendi kendini temizler, duş uygulamak koruyucu florayı yıkar ve şikayeti kolaylaştırır.

Tanı nasıl konur?

Tanı, şikayetin ayrıntılı dinlenmesiyle başlar ve muayene ile sürer. Hekiminiz vulva derisini, kızarıklık ve çatlak olup olmadığını, akıntının miktarını ve kıvamını değerlendirir. Pek çok kadında tipik bir tabloda muayene yeterli olur. Tablo tipik değilse, şikayet tekrarlıyorsa ya da daha önce verilen tedaviye yanıt alınamamışsa ek inceleme yapılır. Buradaki amaç, kaşıntının arkasında mantar dışında bir neden olup olmadığını görmektir.

Sık kullanılan basit incelemeler, hekimin muayene sırasında yaptığı vajinal pH ölçümü ve akıntıdan alınan örneğin mikroskopta değerlendirilmesidir (ıslak preparat ve KOH incelemesi). Mikroskopta maya hücrelerinin ve filizlenen uzantıların görülmesi tanıyı destekler. pH değerinin yükselmiş bulunması ise mantardan çok bakteriyel vajinoz ya da trikomonas yönünde düşündürür. Gerekli görülen durumlarda kültür alınır; kültür özellikle tekrarlayan şikayetlerde hangi maya türünün etken olduğunu göstermesi açısından değerlidir. Uygun tedavi başlandığında şikayetlerin 7 ila 14 gün içinde gerilemesi beklenir; bu sürenin sonunda şikayetiniz sürüyorsa tanının yeniden gözden geçirilmesi gerekir ve hekiminize tekrar başvurmanız gerekir.

Hangi incelemenin gerekli olduğu kişiye göre değişir ve bu karar size ait değildir. Eczaneden alınan hazır testler ya da internette dolaşan görsellerle karşılaştırma yapmak, benzer görünen farklı tabloları ayırt etmeye yetmez. Şikayetiniz ilk kez ortaya çıktıysa, gebeyseniz, emziriyorsanız, 16 yaşın altında ya da 60 yaşın üzerindeyseniz ya da daha önce kullanılan tedaviye rağmen geçmediyse tanının netleştirilmesi gerekir. Bu durumlarda doğru adım kendi tedavinizi başlatmak değil, hekiminize muayene olmaktır. Muayene öncesinde testlerin güvenilir olması için ACOG, en az 3 gün boyunca vajinal yolla uygulanan hiçbir ilacın kullanılmamasını, ayrıca muayeneden önce vajinal duş yapılmamasını, cinsel ilişkide bulunulmamasını ve spermisit kullanılmamasını önerir.

Gecikmeden başvurulması gereken bulgular

Aşağıdaki bulgular basit bir mantar enfeksiyonuna uymaz ve aynı gün değerlendirme gerektirir. Mantar enfeksiyonu ateş yapmaz, karın ağrısına yol açmaz ve kötü kokulu akıntı beklenen bir bulgusu değildir. Bu başlıklardan biri tabloya eklendiğinde akla gelen olasılıklar değişir ve beklemek doğru değildir. Gebelikte ortaya çıkan her yeni bulgu ise ayrı bir aciliyet başlığıdır.

• 38 derece ve üzerinde ateş, titreme ya da belirgin halsizlik
• Alt karın ya da kasık ağrısı, özellikle hareketle ve cinsel ilişki ile artan ağrı
• Kanlı akıntı; ya da ateş veya karın ağrısı ile birlikte olan kötü kokulu, yeşilimsi akıntı
• İdrar yapamama, idrarda kan ya da şiddetli idrar yanması
• Vulvada hızla büyüyen şişlik, yaygın kızarıklık, yara ya da su toplaması
• Gebelikte kanama, su gelmesi ya da karın ağrısı
• Bağışıklığı baskılayan bir hastalığı ya da tedavisi olan kişilerde hızla ağırlaşan şikayetler

Bu bulgularda randevu beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurun. Ateş ve karın ağrısı mantar enfeksiyonuyla açıklanmaz; bu ikilinin bir arada bulunması, rahmi ve tüpleri tutan ve çoğunlukla bakterilerin yol açtığı pelvik enflamatuvar hastalık gibi farklı bir tabloyu düşündürür ve zaman kaybedilmemesi gerekir. Gebelikte su gelmesi, kanama ya da kasık ağrısı ise mantar enfeksiyonuyla açıklanacak bulgular değildir ve ayrı değerlendirilir. Şikayetinizi hafife almak yerine aynı gün görülmeyi tercih edin. Buna karşılık ateş ve ağrı olmaksızın tek başına kötü kokulu ya da yeşilimsi bir akıntı, bakteriyel vajinoz ya da trikomonas açısından değerlendirilmesi gereken ancak aynı gün aciliyeti olmayan bir bulgudur; bu durumda da erken bir muayene gerekir. Aynı şekilde 16 yaşından küçük ya da 60 yaşından büyük olmak ve hekiminizin önerdiği tedaviye rağmen şikayetin geçmemesi, aynı gün aciliyeti olmayan ancak muayene gerektiren başlıklardır. Gebelikte akıntı miktarının artması ve kaşıntı tek başına aynı gün aciliyeti olan bulgular değildir; bunları gebeliğinizi takip eden hekiminize erkenden bildirmeniz yeterlidir.

Tekrarlayan vajinal mantar enfeksiyonlarında ne araştırılır?

Şikayet 12 ay içinde dörtten fazla tekrarladığında tablo tekrarlayan mantar enfeksiyonu olarak değerlendirilir ve yaklaşım değişir; soru bu enfeksiyon nasıl geçer olmaktan çıkıp neden tekrarlıyor haline gelir. İlk basamakta tanının gerçekten doğru olup olmadığı yeniden sorgulanır; çünkü tekrarlayan kaşıntı olgularının bir bölümünde etken mantar değildir. Bu nedenle tekrarlayan şikayetlerde kültür alınması sık başvurulan bir adımdır ve hangi maya türünün sorumlu olduğunu göstermesi yaklaşımı değiştirebilir. Tekrarlayan olgularda hekiminizin planladığı tedavi süresi tek bir kür ile sınırlı kalmayabilir ve aylar düzeyine çıkabilir; süreyi ve izlemi hekiminiz belirler.

İkinci basamakta altta yatan nedenler gözden geçirilir: kan şekeri değerleri, bağışıklığı etkileyen hastalıklar ve kullanılan ilaçlar, hormonal durum ve menopoz dönemi, temizlik ürünleri ve giyim alışkanlıkları. Eşin durumu da sorulur; mantar cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon olarak sınıflandırılmasa da eşte kaşıntı, kızarıklık ya da yanma varsa onun da değerlendirilmesi gündeme gelir. Şikayeti olmayan eşin rutin olarak tedavi edilmesi ise önerilmez; NHS belirti yoksa eşin tedavi edilmesine gerek olmadığını, ACOG ise çoğu olguda erkek eşin tedavisinin gerekmediğini belirtir. Tekrarlayan olgularda bu kararı hekiminiz verir.

Üçüncü basamakta kaşıntının arkasında başka bir jinekolojik tablo olup olmadığı değerlendirilir. Sessiz seyreden rahim içi iltihaplarının üreme sağlığı üzerindeki etkisini kronik endometrit ve tutunma yazısında ayrıca anlattık. Vulva derisinin kendine özgü hastalıkları, menopoz dönemine bağlı incelme ve temizlik ürünlerine bağlı kronik tahriş de bu basamakta gözden geçirilen başlıklar arasındadır. Tekrarlayan şikayetlerde izlenecek yolu, muayene bulgularınızı ve laboratuvar sonuçlarınızı birlikte değerlendiren hekiminiz belirler.

Gebelikte vajinal mantar enfeksiyonu

Gebelikte akıntı miktarı normalde de artar ve mantar enfeksiyonu bu dönemde daha sık görülür. Bunun nedeni hormonal değişikliklerin vajinal ortamı maya için daha uygun hale getirmesidir. Gebelikte ortaya çıkan kaşıntı ve akıntı çoğu zaman ele alınabilir bir tablodur; ancak burada kritik bir kural vardır: gebelikte hiçbir vajinal ya da ağızdan alınan ilaç, hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Bu kural, daha önce aynı şikayeti yaşamış olanlar için de geçerlidir.

Kuralın nedeni açıktır. Gebelikte kullanılabilecek ilaçlar ile kullanılmaması gereken ilaçlar birbirinden farklıdır ve bu ayrımı yalnızca ilacın kutusuna bakarak yapmak mümkün değildir. Ayrıca gebelikte kaşıntı ve akıntının arkasında, acil değerlendirme gerektiren başka nedenler bulunabilir: su gelmesi, kanama ya da farklı bir enfeksiyon türü. Kendi başına ilaç kullanmak bu nedenlerin fark edilmesini geciktirir ve şikayet bastırıldığı için tanı daha da gecikebilir.

Bu sebeple gebelikte yeni başlayan kaşıntı, akıntı değişikliği ya da yanma hissinde doğru adım eczaneden ilaç almak değil, gebeliğinizi takip eden hekiminizi bilgilendirmektir. Hekiminiz gebelik haftanızı, varsa diğer bulgularınızı ve muayene sonucunu birlikte değerlendirerek uygun yaklaşımı seçer. Bu yazıda ilaç adı, ilaç grubu ya da uygulama şekli verilmemesinin nedeni de budur.

Üreme tedavisi ve tüp bebek sürecinde kaşıntı ve akıntı

Tüp bebek ya da aşılama gibi bir üreme tedavisi sürecinde ortaya çıkan kaşıntı ve akıntı iki nedenle ayrı ele alınır. Birincisi, bu süreçte zaten hormon içeren tedaviler kullanılıyor olabilir ve araya giren her yeni ilaç, süreci yürüten ekip tarafından bilinmelidir. İkincisi, transfer öncesi ve sonrası dönemde hangi uygulamaların yapılabileceği kişiye göre planlanır; genel bir kural üzerinden karar vermek doğru olmaz.

Bu nedenle süreç içinde vajinal bir şikayet başladığında ilk adım kendi başına bir krem ya da fitil kullanmak değil, tedavinizi yürüten ekibe haber vermektir. Vajinal yolla uygulanan bir ürün, yine vajinal yolla uygulanan başka bir tedaviyle aynı dönemde kullanıldığında planın gözden geçirilmesi gerekir. Bu değerlendirmeyi yapacak olan, tedavinizi planlayan hekiminizdir ve zamanlamayı da o belirler.

Şikayetin süreci etkileyip etkilemeyeceği de kişiye özeldir. Basit bir mantar enfeksiyonu çoğu zaman planı değiştirmez; ancak ateş, karın ağrısı ya da kötü kokulu akıntı eklendiğinde tablo farklıdır ve bu durumda gecikmeden bildirmek gerekir. Takviminizi etkileyecek bir karar gerekiyorsa bunu sizinle birlikte tedavi ekibiniz verir, internette okuduğunuz genel bilgiler değil. Şikayetinizi gizlemek ya da kendi başınıza çözmeye çalışmak, süreci kolaylaştırmaz; aksine ekibin doğru planlama yapmasını engeller.

Günlük bakımda sık yapılan yanlışlar

Günlük alışkanlıklar enfeksiyonu tek başına yaratmaz, ancak tekrarlama sıklığını etkileyebilir. En sık yapılan yanlış vajinal duştur; vajina kendi kendini temizleyen bir organdır ve içinin yıkanması koruyucu florayı azaltır. İkinci yanlış kokulu sabun, parfümlü ped ve ıslak mendil kullanımıdır: bunlar hem bölgeyi tahriş eder hem de ortaya çıkan kaşıntıyı mantar şikayetinden ayırt etmeyi güçleştirir.

Nem yönetimi de önemlidir. Islak mayo ya da terli spor kıyafetiyle uzun süre kalmak, bölgeyi maya için uygun hale getirir. Pamuklu ve bölgeyi sıkmayan iç çamaşırı tercih etmek, duş sonrasında bölgeyi iyice kurulamak basit ama işe yarayan önlemlerdir. Dış bölgenin temizliğinde ılık su yeterlidir; ovalamak ya da sert ürün kullanmak koruyucu bir etki sağlamaz, tersine tahrişi artırır.

İnternette dolaşan evde uygulama tarifleri konusunda net olmak gerekir: vajina içine uygulanan yoğurt, sirkeli su ya da bitkisel karışımlar vajinal ortamı daha da bozabilir, tahrişi artırabilir ve gerçek tanının gecikmesine yol açar. Bu yazıda bir tedavi tarifi verilmemesinin nedeni budur. Şikayetiniz varsa uygun tedaviyi, muayene ve gerekiyorsa laboratuvar sonuçları sonrasında hekiminiz seçer.

İlgili İçerikler

• Vajinal akıntı renkleri ve anlamları: hangi akıntı normal, hangisi değil?
• Kahverengi akıntı neden olur ve hangi durumlarda araştırılmalı?
• İnsülin Direnci Doğurganlığı Nasıl Etkiler?
• Kronik Endometrit Nedir ve Tutunmayı Nasıl Etkiler?
• Hidrosalpenks Nedir? Tüp Bebeğe Etkisi

Kaynaklar ve referanslar

Bu içerik, aşağıdaki bağımsız ve otoriter kaynaklarla desteklenmiştir:

• NHS, Mantar enfeksiyonu (thrush)
• NHS, Bakteriyel vajinoz
• NHS, Trikomoniyaz
• ACOG, Vajinit
• MedlinePlus, Vajinal maya (mantar) enfeksiyonu
• MedlinePlus, Pelvik enflamatuvar hastalık