Varikosel Nedir? Belirtileri ve Erkek Kısırlığıyla İlişkisi

Varikosel, testisin toplardamarlarının genişlemesidir — bacaklardaki varisin skrotumdaki karşılığı gibi düşünülebilir. Erkeklerde oldukça yaygındır ve düzeltilebilir erkek kısırlığı nedenlerinin başında gelir.

Varikosel nedir?

Testisten kalbe dönen kanı taşıyan toplardamarlardaki kapakçıklar iyi çalışmadığında kan geriye doğru göllenir ve damarlar genişler. Urology Care Foundation'a göre varikosel erkeklerin yaklaşık %15'inde görülür; kısırlık nedeniyle değerlendirilen erkeklerde ise bu oran belirgin şekilde daha yüksektir. Çoğunlukla sol tarafta gelişir.

Varikosel neden olur?

Temel neden, damar kapakçıklarının yetersizliği ve sol testis toplardamarının anatomik olarak daha dik bir açıyla boşalmasıdır. Ergenlikte büyümeyle birlikte ortaya çıkabilir; sonradan da gelişebilir.

Varikosel belirtileri nelerdir?

Çoğu varikosel hiçbir belirti vermez ve kısırlık araştırması sırasında fark edilir. Belirti verenlerde; skrotumda dolgunluk veya "solucan çuvalı" hissi, uzun süre ayakta kalmakla artan künt ağrı ve testis boyutunda küçülme görülebilir.

Varikosel sperm kalitesini nasıl etkiler?

Göllenen kan testis sıcaklığını artırır; ısı artışı ve oksidatif stres sperm üretimini olumsuz etkileyebilir. Sonuç olarak sperm sayısı, hareketliliği ve şekli bozulabilir, sperm DNA hasarı artabilir. Etki kişiden kişiye çok değişir — varikoseli olan birçok erkeğin sperm değerleri tamamen normaldir. Değerlendirme için spermiyogram temel testtir.

Varikosel nasıl teşhis edilir?

Tanı, ürolojik muayene ve gerektiğinde skrotal Doppler ultrason ile konur. Muayenede fark edilmeyen küçük (subklinik) varikosellerin kısırlıktaki rolü sınırlıdır.

Varikosel ameliyatı ne zaman gerekir?

Her varikosel ameliyat gerektirmez. Cerrahi (varikoselektomi) genellikle; belirgin varikoselle birlikte bozulmuş sperm değerleri, açıklanamayan kısırlık veya ağrı varsa değerlendirilir. Uygun seçilmiş olgularda ameliyat sonrası sperm parametrelerinde düzelme görülebilir; ancak karar yaş, kısırlık süresi ve kadın partnerin durumu birlikte ele alınarak verilmelidir.

Varikoselde tüp bebek seçeneği

Zaman kaybetmemek gereken durumlarda — örneğin kadın yaşı ilerliyorsa veya sperm değerleri belirgin düşükse — cerrahi beklemek yerine ICSI ile tüp bebek daha hızlı sonuç verebilir. ICSI'de tek bir sağlıklı sperm doğrudan yumurtaya enjekte edildiği için düşük sperm değerlerinde bile döllenme sağlanabilir. Hangi yolun uygun olduğu çifte özel planlanır.