Yumurtlama hesaplama: verimli günler nasıl bulunur?

Gebe kalmaya çalışan çiftlerin en sık sorduğu soru, ayın hangi günlerinde gebelik şansının yüksek olduğudur. Aşağıdaki araç, son adetinizin ilk gününe ve ortalama döngü uzunluğunuza göre tahmini yumurtlama gününü ve verimli günleri hesaplar.

Hesabın nasıl yapıldığını, sonucun neyi gösterip neyi göstermediğini ve hangi durumlarda takvim hesabının yanıltıcı olduğunu bu sayfada ayrıntılı olarak anlatıyoruz. Araç bir tanı aracı değildir; adet düzeninizde bir sorun varsa ya da bir süredir gebe kalamıyorsanız değerlendirmeyi hekiminiz yapar.

Yumurtlama hesaplama aracı

Aracı kullanmak için iki bilgi yeterlidir: son adet kanamanızın başladığı gün ve döngünüzün ortalama uzunluğu. Döngü uzunluğu, bir adetin ilk gününden bir sonraki adetin ilk gününe kadar geçen gün sayısıdır; son üç ile altı ayın ortalamasını almanız sonucu daha gerçekçi kılar.

Hesap nasıl yapılıyor?

Adet döngüsü iki bölümden oluşur. Adetin ilk gününden yumurtlamaya kadar geçen birinci bölümün süresi kişiden kişiye ve aydan aya değişir. Yumurtlamadan bir sonraki adete kadar geçen ikinci bölüm ise çoğu kadında daha sabittir ve yaklaşık iki hafta sürer.

Bu nedenle yumurtlama günü, döngünün başından ileriye doğru değil, beklenen adet tarihinden geriye doğru hesaplanır. Araç da aynı mantığı kullanır: beklenen adet tarihinden 14 gün geri gider. Otuz günlük bir döngüde yumurtlama yaklaşık 16. günde, 26 günlük bir döngüde ise yaklaşık 12. günde beklenir.

Verimli aralık, yumurtlamadan önceki beş günü ve yumurtlama gününün kendisini kapsar. Bu altı günlük pencerenin nedeni, sperm hücrelerinin kadın üreme yolunda birkaç gün canlı kalabilmesi, yumurtanın ise salındıktan sonra yalnızca kısa bir süre döllenebilir olmasıdır. Konunun ayrıntısı için ovülasyon yazımıza bakabilirsiniz.

Sonucu nasıl okumalısınız?

• Verilen gün bir tahmindir; aynı kişide bile yumurtlama aylar arasında birkaç gün oynayabilir.
• Verimli aralık, gebeliğin yalnızca o günlerde mümkün olduğu anlamına gelmez; olasılığın en yüksek olduğu dönemi gösterir.
• Araç, yumurtlamanın gerçekleşip gerçekleşmediğini söylemez. Bunu ancak yumurtlama testi, ultrason takibi ya da döngünün ikinci yarısında bakılan progesteron ölçümü gösterir.
• Hesap, gebelik olup olmadığı konusunda bilgi vermez. Adetiniz geciktiyse gebelik testi gerekir.
• Döngü uzunluğunuz aylar arasında beş günden fazla değişiyorsa sonucu temkinli değerlendirin.

Takvim hesabının sınırları

Takvim hesabı, düzenli döngüsü olan kadınlarda kaba bir yön verir. Aşağıdaki durumlarda ise güvenilirliği belirgin biçimde azalır ve tek başına kullanılmamalıdır.

• Adetleri düzensiz olanlar ya da döngü uzunluğu aylara göre çok değişenler.
• Polikistik over sendromu bulunanlar; bu tabloda yumurtlama seyrek ve öngörülemez olabilir. Ayrıntı için PCOS yazımıza bakabilirsiniz.
• Emzirme dönemindekiler ve doğum kontrol yöntemini yeni bırakanlar.
• Tiroid ya da prolaktin sorunu gibi döngüyü etkileyen bir tablosu olanlar.
• Menopoza geçiş döneminde olanlar.
• Yoğun stres, ağır egzersiz ya da hızlı kilo değişimi yaşayanlar.

Bu durumlarda döngü takibinin nasıl yapılacağını ve hangi tetkiklerin gerekebileceğini adet gecikmesi yazımızda anlattık.

Yumurtlama gününü daha doğru belirleme yolları

• İdrarda LH testi: yumurtlamadan yaklaşık bir gün önce görülen hormon yükselişini yakalar. Kullanımını ovulasyon testi yazımızda anlattık.
• Servikal mukus takibi: yumurtlamaya yaklaşıldıkça akıntı berraklaşır ve kayganlaşır.
• Bazal vücut ısısı: yumurtlamadan sonraki küçük ısı artışını gösterir, yani olayı geriye dönük doğrular.
• Ultrasonla folikül takibi: klinikte yapılan en kesin izlem yöntemidir; folikülün büyümesi ve çatlaması doğrudan görülür.

Bu yöntemler birlikte kullanıldığında tablo netleşir. Hangisinin sizin için uygun olduğuna, döngü düzeniniz ve öykünüz değerlendirildikten sonra hekiminiz karar verir.

Bu hesap korunma amacıyla kullanılamaz

Takvim yöntemiyle belirlenen günler gebelikten korunmak için güvenli bir sınır oluşturmaz. Yumurtlama beklenenden erken ya da geç olabilir ve sperm hücreleri birkaç gün canlı kalabildiği için, güvenli sanılan günlerde de gebelik gerçekleşebilir.

Gebelikten korunmak istiyorsanız size uygun yöntemin hangisi olduğunu hekiminizle konuşun. Bu sayfadaki araç yalnızca gebe kalmaya çalışan kişilere zamanlama konusunda fikir vermek için hazırlanmıştır.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

Zamanlamayı doğru ayarlamak süreci kolaylaştırır, ancak her gecikmenin nedeni zamanlama değildir. Aşağıdaki durumlarda değerlendirme yaptırmak, beklemeye devam etmekten daha yararlıdır.

• Otuz beş yaşın altındaysanız bir yıl, 35 yaş ve üzerindeyseniz altı ay korunmasız ve düzenli ilişkiye rağmen gebelik oluşmadıysa.
• Kırk yaşın üzerindeyseniz süre beklemeden.
• Adetleriniz çok düzensizse, seyrekse ya da hiç görülmüyorsa.
• İki ya da daha fazla gebelik kaybı yaşadıysanız.
• Geçirilmiş pelvik enfeksiyon, endometriozis ya da karın ameliyatı öykünüz varsa.
• Eşinizde bilinen bir sperm sorunu varsa.

Değerlendirme için randevu alabilir, tedavi seçeneklerinin genel akışı için tüp bebek tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

İlgili İçerikler

• Ovülasyon (Yumurtlama) Nedir? Yumurtlama Dönemi Ne Zaman Olur?
• Adetten Kaç Gün Sonra Hamile Kalınır? Verimli Günler Nasıl Hesaplanır?
• Ovulasyon Testi Nedir, Nasıl ve Ne Zaman Yapılır?
• Nasıl hamile kalınır? Yumurtlama zamanlaması, ilişki sıklığı ve hazırlık
• Adet gecikmesi neden olur? Hamile değilken regl gecikmesi ve düzensizlik

Kaynaklar ve referanslar

Bu içerik, aşağıdaki bağımsız ve otoriter kaynaklarla desteklenmiştir:

• NHS (Birleşik Krallık), gebe kalmaya çalışmak
• NHS (Birleşik Krallık), doğurganlık farkındalığı
• ACOG, doğurganlık farkındalığına dayalı yöntemler
• NICHD, adet döngüsü